Home
English
Deutsch
Français
Programma
Artiesten
Tickets
Praktisch
Nieuws
Geschiedenis
Shanties
CD's
Links
Fotogalerij
Media
Organisatie
Donateurskrant
Contact
naar boven
 |
Nieuws |  |
|---|
Klik op de blauwe link om naar het item te gaan.
13 mei 2007: Klompzeilen als opmaat voor de echte strontrace
26 april 2007: Internationaal Shantyfestival Workum krijgt nieuwe naam: Liereliet - Workum
24 april 2007: Internationaal Shantyfestival Workum terug bij Engelse wortels
6 oktober 2006: Shantyfestival op de radio
16 september 2006: Nieuwe flyer
30 juni 2006: Michel Pinc overleden
31 oktober 2005: Samenwerking met Port en Bessin
30 oktober 2005: Workum houdt van New York
21 oktober 2005: Workum komt op stoom
20 oktober 2005: Johnson Boys gaan het kanaal op
19 oktober 2005: Calvados zoekt samenwerking met Workum
18 oktober 2005: Flyer shantyfestival in alle bibliotheken
17 oktober 2005: Reserveren van kaarten sterk verbeterd
16 oktober 2005: Mooie publicaties over het Shantyfestival
14 oktober 2005: Doop van de cd van het Henry Hudson project tijdens Internationaal Shantyconcert
5 oktober 2005: Workum een uur lang op Radio 1
21 september 2005: Workum komt op Radio 1
8 september 2005: Septembernummer Shantymagazine in het teken van Workum
3 september 2005: The Johnson Boys volgen hun vrouwen naar Workum
12 juli 2005: Lichtstandopsteker Reid loodst de Stront naar huis
4 juli 2005: Afscheid van doopsgezinde kerkje 'De Vermaning'
3 juli 2005: John Roberts
19 juni 2005: Workum flirt met New Yorkse shantyvrouwenKlompzeilen als opmaat voor de echte strontrace
Tijdens het Internationaal Shantyfestival Workum van 2007 is er voor de tweede keer een kleine Strontrace voor kinderen. De zeilwedstrijd om 'De Loden Kiel' wordt gehouden met vrachtbootjes gemaakt van klompen; klompschepen genaamd. De regatta is op zaterdagmiddag 13 oktober. De regatta voor zeilende klompschepen op het water van De Diepe Dolte, achter de Doopsgezinde Kerk in Workum. Later op de middag opent het muzikale deel van het festival met het kinderconcert, waar de winnaars van de race bekend gemaakt worden.
Klompschepen
Klompen zijn houten schoenen uit vervlogen jaren en, samen met tulpen en molens, clichésymbool van Nederland. De houten schoenen zijn inmiddels bijna uit het straatbeeld verdwenen. In de tijd van Ot en Sien droeg iedereen klompen; ook de kinderen. Op school stonden de klompjes in een keurige rij onder de kapstokken.
Wanneer ze bijna versleten waren, brak er altijd eentje het eerst; de ander bleef over. Soms was dit de rechterklomp, soms de linker. Van deze overgebleven klomp maakten de kinderen vaak een bootje. Het fabriceren van een klompscheepje, met zeilen, een roer en een kiel, was een populair tijdverdrijf. Op de sloten werden zeilwedstrijden gehouden die niet onderdoen voor het Skûtsjesilen of de Strontrace.
De grote frustratie van klompschippers is dat de linkerklomp altijd naar rechts zeilt en de rechterklomp altijd naar links. De schrijver H.J.A. Hofland probeerde dit op te lossen door een motorklomp met propellers uit te vinden. Reid, vader van de bruine vloot en de Strontrace, pakte het probleem bij de wortel aan. Hij maakte gewoon een klomp die niet rechts, niet links, maar recht door zee voer. Klompenmaker Eelke Scherjon uit Noardburgum vond dat zo'n goed idee, dat hij nu bouwpakketten met een recht-door-zee-klomp voor nieuwbakken klompschippers verkoopt.
Om 'De Loden Kiel' 2007
Om 'De Loden Kiel' is een regatta voor zeilende klompschepen op het water van De Diepe Dolte, achter de Doopsgezinde Kerk. Deze zeilwedstrijd is voor vrachtklompschepen met als inzet de 'Loden Kiel'-trofee. Een loden kiel is zowel een middenzwaard van lood onder een schip, als een kledingstuk van 'loden'; een soort stof dat vaak door zeelui gedragen wordt. Er wordt gevaren met vracht. Net zoals de skûtsjes en tjalken van de Strontrace, zijn de klompschepen dus zeilende vrachtschepen. Alleen bestaat de vracht bij de klompschepen niet uit mest maar uit een vrachtbrief met een zelfbedachte liedtekst erop. De deelnemers worden van harte uitgenodigd om dit lied tijdens het kinderconcert na de wedstrijd, te zingen.
De klompschip-schippers zijn meisjes en jongens van alle leeftijden en pluimage, zowel ervaren gerenommeerde rotten als nieuwelingen. Iedere ‘Vracht’-Zeilklomp heeft een tweekoppige bemanning. De bemanningsleden staan aan weerskanten van het water. Het ene bemanningslid zet het zeil en het roer in positie en laat het schip naar de overkant varen. Het andere bemanningslid laat het schip terugvaren. De verschillende teams varen tegen elkaar waarbij het snelste telkens doorgaat naar de volgende ronde. In de finale varen de snelste schepen tegen elkaar om de winst.
De vracht bestaat uit een nieuw geschreven liedtekst over water, schepen, varen, vissen of andere waterwezens. De melodie mag zelfgemaakt zijn, maar ook mag een bestaande deun zijn zoals die van een bekend zeemanslied als The Drunken Sailor, Kap’ren Varen, Garrenkwak, West Zuid West of een andere. De artistieke jury beoordeelt alle vrachtbrieven en bepaalt wie de winnaar is.
De wedstrijd staat onder toezicht van een nautische en een artistieke jury. Er is een klassement voor het snelste schip en een klassement voor het beste lied. De winnaar van 'De Loden Kiel 2007' is de winnaar van het combinatieklassement; hij heeft dus én een snel schip, én een goed lied. De winnaar van het combinatieklassement krijgt een trofee en een op maat gemaakte 'loden' kiel, een soort trui(ik zou deze toevoeging weglaten. Een kiel is niet een soort trui. Wel moet er nog bij dat de kiel uitgereikt wordt tijdens een speciaal concert, op een nader te bepalen datum, in het Scheepvaart Museum in Sneek. Het winnende lied wordt uitgevoerd tijdens het kinderconcert op zaterdagmiddag.
Kinderen met een zelfgemaakt zeilend klompschip kunnen zich op zaterdag 13 oktober tussen 12.30 en 13.00 uur (we verwachten wel meer aanmeldingen dan vorig jaar. Het kan zijn dat, als we daar aanwijzingen voor hebben, we de begintijd wat eerder zullen nemen) aanmelden bij de Doopsgezinde Kerk in Workum. Daarna gaat het in optocht naar het wedstrijdwater. Meer informatie op www.shantyfestivalworkum.nl.
Datum 26 april 2007 Internationaal Shantyfestival Workum krijgt nieuwe naam: Liereliet - Workum
Een goeie merknaam moet je nooit veranderen. Het Internationaal Shantyfestival Workum is zo’n sterke merknaam, in ieder geval in de wereld van shantyzingend Nederland. ‘Workum’ bestaat dit jaar twintig jaar en is daarmee een van de oudste festivals rond maritieme werkliederen van ons land. Tegenwoordig heeft ieder zichzelf respecterend gehucht een shantykoor met een bijbehorend jaarlijks festival. Reden voor een naamsverandering van het aan de Strontrace verbonden festival. ‘Internationaal Shantyfestival Workum’ wordt het ‘Liereliet - Workum, Internationaal Festival van Maritieme Muziek ’, roepnaam ‘Liereliet’.
Drunken Sailor
Het begon allemaal in 1980 toen de shantyzangers Johnny Collins en Jim Mageean voor het eerst naar de start van de Strontrace in Workum kwamen om shanties te zingen. Ondanks dat veel van deze liederen uit de tijd van de zeilende vrachtschepen bekend waren als ‘klasieke folksongs’, kende niemand het woord ‘shanty’. Iedereen had wel eens gezongen over wat we moesten doen met de ‘Drunken Sailor’ of over het ‘Meisje Loos’. Wie kende niet ‘Sloop John B’ van de Beach Boys. Allemaal werkliederen uit de tijden van de zeilende clippers. Johnny Collins en Jim Mageean waren 27 jaar geleden gelauwerde shantyzangers op Engelse festivals en stonden door hun jaarlijkse concert in Workum mede aan de basis van de huidige populariteit van shanties in Nederland.Shantykoren
Het jaarlijkse zangfestijn aan de vooravond van de Strontrace kreeg de naam ‘Liereliet’ en werd zo populair dat het in 1988 uitgebouwd werd tot het Internationaal Shantyfestival Workum. In de jaren die volgden bezochten duizenden mensen in het eerste weekend van de herfstvakantie het festival. Ze maakten kennis met de heerlijke ritmes en aanstekelijke refreinen van de zeeliederen. Mede door evenementen als Sail Amsterdam en de populariteit van de Bruine Vloot schoten overal de shantykoren als paddenstoelen uit de grond. Al gauw was het festival in Workum niet meer het enige shantyfestival van ons land.De Bron
Toch was er een groot verschil, want het Internationale Shantyfestival Workum programmeerde eigenlijk nooit de shantykoren die massaal de andere festivals bevolkten. Het festival in Workum probeerde steeds weer folkgroepen en etnomusicologen te vinden die onderzoek hadden gedaan naar maritieme muziek in een bepaald land, een bepaalde streek of een bepaalde vorm van zeevaart. Deze etnomusicologen vonden in archieven verloren liederen en reconstrueerden de wijze waarop ze ooit gezongen waren. Dat is wezenlijk anders dan de gezellige schwung van de shantykoren die in steenkolenengels of -duits allemaal dezelfde bekende meezingers ten gehore brengen.Liereliet
Om het onderscheid met de shantyfestivals van de shantykoren ook in de naam tot uitdrukking te brengen, komt de organisatie van ‘Workum’ met een naamswijziging. De oudste naam die verbonden is met het festival in Workum wordt nu de officiële naam: Liereliet - Workum. De ondertitel is: Internationaal Festival van Maritieme Muziek. ‘Liereliet’ is echter de nieuwe merknaam die zonder deze ondertitel moet uitgroeien tot een icoon. Het heeft in de wereld van de shanties in ieder geval al een aardige reputatie. Niet alleen omdat de zangavond aan de vooravond van de Strontrace al 27 jaar naar deze naam luistert, maar ook door het succes van de gelijknamige Nederlandse shantygroep, die twaalf jaar lang op veel internationale festivals speelde en wier repertoire bij veel shantykoren op het programma staat. Het festival is op 13, 14 en 15 oktober in Workum.Datum 24 april 2007 Internationaal Shantyfestival Workum terug bij Engelse wortels
Legendarisch festival viert 20 jarig bestaanHet Internationaal Shantyfestival Workum viert haar twintigste editie met groepen uit het land waar het allemaal begon: Engeland. Johnny Collins en Jim Mageean komen al 27 jaar achter elkaar naar Workum om de start van de Strontrace op te luisteren met hun shanties. De Britten vormen sinds 1988 de spil van het festival. Dit jaar krijgen zij gezelschap van de landgenoten New Scorpion Band en Shanty Jack. Met deze keuze verstevigt het festival haar reputatie als massaal meezingevenement.
Engelse clippers
Ieder eerste weekend van de herfstvakantie staat het oude havenstadje Workum bol van de maritieme evenementen rond de Strontrace, Beurtveer en Visserijdagen. Het Internationaal Shantyfestival Workum zorgt er al twintig jaar voor dat alle schippers en maten op de skûtsjes en tjalken goed ingezongen van wal steken. Samen met een duizendkoppig publiek bezoeken zij de concerten voorafgaand aan de start. Dit jaar gaan de traditionele werkliederen in het Engels. De Britse taal is zeer geschikt voor de liederen voor het hijsen der zeilen of het leegpompen van het ruim. De ritmische gezangen hielpen bij het zware werk op de zeilclippers van de succesvolle Engelse handelsvloot in de negentiende eeuw.Vaste waarden
Het shantyduo Johnny Collins en Jim Mageean zijn vanaf het prille begin te gast op het festival. De twee Engelse zangers ontmoetten elkaar in 1975 en zingen sindsdien op maritieme festivals over de hele wereld. Telkens weer verrassen Johnny & Jim met nieuw repertoire en weten ze het Friese publiek uit te dagen met frisse refreinen. De stevige band met Workum komt tot uitdrukking in hun cd’s ‘Strontrace’ en ‘Coming of Age’, beide opgenomen tijdens het festival.Maritieme multi-instrumentalisten
De New Scorpion Band bestaat uit vier mannen en een vrouw. Stuk voor stuk folkmuzikanten uit in het verleden beroemde folkbands als Gryphon, Malicorne en The Albion Band. Samen bespelen ze wel 25 verschillende instrumenten. Hun originele optreden in 18 e eeuwse kledij is dan ook een lust voor het oor én het oog. Hun maritieme programma bevat bekende en onbekende Engelse en Amerikaanse zeeliederen, gedichten en verhalen. Ze wisselen hun zang af met levendige instrumentele nummers. De New Scorpion Band geeft naast dit maritieme programma, ook themaconcerten over andere historische onderwerpen. Ze brachten 5 cd’s uit, waarbij de laatste ‘Out on the Ocean’ gevuld is met maritiem repertoire.Zingende sleepbootkapitein
Shanty Jack gaat normaal door het leven als Pete Hayselden en heeft dertig jaar op een sleepboot gewerkt. Ook na zijn pensioen is hij actief betrokken gebleven bij de traditionele zeilvaart. Als zanger begeleidt hij zichzelf met harmonica en ‘kleppers’. Zijn repertoire bestaat uit shanties en liederen over de visserij en vrachtvaart aan de oostkust van Engeland. Shanty Jack speelde op veel maritieme evenementen in heel Europa en is de drijvende kracht achter het grote Sea Fever festival in Hull. Shanty Jack bracht de cd Maiden Voyage uit en speelt ook in het trio Monkey’s Orphan.Afsluitdijk
Naast de concerten met de Engelse artiesten biedt het festival ook ruimschoots de gelegenheid om in andere talen te zingen. Op zaterdag begint het met een klompzeilwedstrijd voor de jeugd, gevolgd door een kinderconcert waar kinderen hun eigen liederen mogen inbrengen. Verder is er die dag de populaire Liereliet avond. Deze traditie is acht jaar ouder als het eigenlijke festival. In 1980 begonnen deze open zangavonden waar iedereen een refreinlied mag zingen. Op zondag is er temidden van de drukte in de havenkom een open podium voor shantyzangers en zangeressen. De 75 jarige afsluitdijk staat centraal in een avondvullend liedjesprogramma van Ankie & Nanne. Het programma luistert naar de naam: Het Kind, Speelman en de Afsluitdijk, en is gemaakt in opdracht van het Zuiderzeemuseum.Datum 6 oktober 2006 Vrijdag 20 oktober: Shantyfestival op de Concertzender
Op 20 oktober van 12.00 uur tot 13.00 uur zijn de artiesten van het shantyfestival uitgebreid te beluisteren op de radio. Het programma Wereldmuze draait Mattie Poels hun muziek en vertelt over het festival. De concertzender is te beluisteren via de kabel of via het internet. Kijk op www.concertzender.nl.
Datum 16 september 2006 Nieuwe flyer voor het festival van 2006. Klik op het plaatje en bekijk de pdf.
Datum 30 juni 2006 Michel Pinc overleden
Michel Pinc van Les Souillés de Fond de Cale is deze week na een lang ziekbed overleden. Michel was met Les Souillés meerdere malen te gast op ons festival in Workum en een goede vriend van Liereliet. Michel was de best geklede van de Souillés, vaak met opvallende Bretonse sierraden. Hij speelde gitaar, mandoline, banjo en versterkte de harmoniën met zijn kenmerkende hoge stemgeluid. Michel was een zeer serieuze en uitstekende muzikant, die gespecialeerd was in Bretonse deunen en ballades. Hij speelde zeer verdienstelijk de grote Bretonse doedelzak. Les Souillés de Fond de Cale trad twee maal officieel op tijdens het Internationaal Shantyfestival Workum, maar speelde ook regelmatig op andere shantyfestivals in Nederland.
Les Souillés de Fond de Cale in Zuidbroek (2004) met rechts Michel PincWij van het Internationaal Shantyfestival Workum zijn diep geschokt en bedroefd door het overlijden van Michel. We wensen zijn familie, vrienden en de Souillés sterkte bij het verwerken van dit verlies. Michel wordt komende zaterdag 1 juli in Saint Quay Portrieux begraven.
U kunt een blijk van medeleven sturen naar: les-souillés-de-fond-de-cale@wanadoo.fr of een kaart naar
Les Souillés de Fonde de Cale, 11 Run-Dool, Le Questel, 22470 Plouezec, FranceDatum 31 oktober 2005 Samenwerking met Port-en-Bessin
Afgelopen maandag, voor de start van de Strontrace en Beurtvaart, was er 's ochtends om 9 uur een vergadering in de raadszaal van het gemeentehuis van Workum. De slaap was nauwelijks uit de ogen en de kelen schor na een weekend zingen en nachtbraken. Burgemeester Boekhoven droomde al van zijn tocht met de Beurt, maar eerst moest er nog serieus vergaderd worden.
De burgemeester is voorzitter van de Stichting Zeilvaart, de koepelorganisatie waarin het Internationaal Shantyfestival, de Stront, Beurt en Visserij samenwerken. Naast de burgemeester was bijna het complete bestuur van het shantyfestival voor deze vergadering uit de veren gekomen. Een ruime afvaardiging van het Normandische Port-en-Bessin zat bij hen aan tafel. Zij maakten goede sier door te trakteren op flessen met verschillende ciders uit hun regio. (In een eerder nieuwsbericht op deze pagina is de komst van dit Franse gezelschap reeds aangekondigd.)
De goedlachse en jarige burgemeester van het vissersplaatsje bij Omaha Beach had zijn ambtenaar voor cultuur meegenomen en iemand van de VVV. Prominent aanwezig was Aurèlie Viel, de bedenkster van het plan en organisatrice van het festival Le Gout du Large. Onderwerp van de vergadering was samenwerking tussen beide festivals in het kader van het Europese Leader+ programma. Daartoe waren zowel de Leader+ ambtenaar van de regio Calvados als die van Friesland aanwezig.
De burgemeester kreeg eerst uitgebreid verslag van het positief verlopen shantyfestival. Tot zijn spijt had hij de concerten gemist vanwege verplichtingen elders. Vervolgens gaven de Fransen uitleg over hun ideeën tot samenwerking. Gedacht werd aan een uitwisseling van (lokale) muziekgroepen, lokale producten en ambachten rond visserij en zeilvaart. In eerste aanleg echter zal na het bezoek van de Fransen aan Workum, er een tegenbezoek komen in 2006. In dat jaar zijn de Normandiërs welkom met een stand op de bruine markt in de haven, mits het past binnen het traditionele karakter. Gedacht wordt aan het presenteren van de St.Jacobsschelp, die in de Calvados als lekkernij geldt.
De eerste stap in de samenwerking tussen de Stichting Zeilvaart en Le Gout du Large is gezet. Het plan wordt uitgewerkt in een aanvraag tot subsidie bij het Leader+ programma. Duidelijk is echter dat er grote verschillen zijn tussen de festivals. Het shantyfestival in Port-en-Bessin is volgende maand voor het eerst, terwijl Workum een lange traditie en een heel eigen karakter heeft. Bij de Stront, Beurt en Visserij staan traditionele schepen en het traditionele ambacht van schipper en visserman centraal, terwijl het in Port-en Bessin om bestaande visserijschepen gaat. Vooralsnog lijkt het er daarom op dat Workum meer kan betekenen voor de Fransen dan andersom.
Datum 30 oktober 2005 Workum houdt van New York
Het Internationaal Shantyfestival Workum 2005 kan terugkijken op een succesvol weekend. De opkomst voor alle onderdelen van het festival was overweldigend. De gasten uit Engeland, New York en het muziekstuk over Herny Hudson kregen veel bijval. Het Open podium was uitverkocht en de haven ouderwets gezellig.
Vooral de belangstelling voor het concert in de Gertrudis Kerk op zaterdagavond was enorm. Bijna 600 mensen zaten vier uur lang in de kerkbanken te luisteren en mee te zingen. De kerk was prachtig uitgelicht en het geluid prima. De intimiteit van het kleine kerkje De Vermaning -waar het concert voorheen gehouden werd- zal deze grote kerk echter nooit krijgen. Waar vroeger het publiek vroeger letterlijk aan de voeten van Johnny & Jim zaten, daar stonden Workums shantyhelden nu op een hoog podium in de spotlights voor microfoons te zingen. Het was even wennen maar mocht de pret niet drukken. The Johnson Girls waren de absolute hit en veroverden de harten van de bezoekers met hun frisse en prachtige harmoniën. Ze brachten veel nieuwe liedjes mee uit New York. Dat deden ook de Johnson Boys, die het publiek kennis lieten maken met The Erie Canal.
Zowel de Leeuwarder Courant als de plaatselijke Friso besteedden uitgebreid aandacht aan het festival. De Leeuwarder van maandag 24 oktober had een vijfcoloms foto op de cultuurpagina van The Johnson Girls in de Gertrudis Kerk.
Later in de week verscheen het locale blad de Friso met een verslag van bijna een pagina, opgeleukt met foto's van de artiesten en sfeerfoto's van de haven. Het vrolijke enthousiasme van zowel het publiek als de artiesten kreeg in het artikel veel aandacht.
Datum 21 oktober 2005 Workum komt op stoom
In de haven van Workum zijn de eerste schepen voor de Stront, de Beurt en de Visserijdagen aangemeerd. In de lage ochtendzon manuvreren ze naar de voorgeschreven ligplaatsen. De hotelboot waar alle artiesten slapen is een dag eerder uit Heeg overgekomen. Dat was een hele klus omdat het IJsselmeer nogal ruig was onder de harde wind. Maar de In Dubio ligt op zijn plek en vanmorgen om 10 uur kwamen de eerste Johnson Girls en Johnson Boys aan. Blij dat ze na een lange slapeloze reis uit New York en Connecticut hun hoofd te ruste kunnen leggen. De meeste gasten komen vanmiddag aan op Schiphol en ze worden met twee busjes naar Workum gebracht.
De kaartverkoop gaat prima. Toch zijn er voldoende kaarten voor mensen die spontaan de kassa's opzoeken. Dus als u nog geen plannen hebt voor het weekend; kom naar Workum! Er is goede muziek tijdens de concerten en heerst een gezellige drukte in de haven en in de straten en café's van het stadje.
Datum 20 oktober 2005 The Johnson Boys gaan het kanaal op
Vanmorgen zijn de eerste Johnson Girls en Johnson Boys op Schiphol aangekomen. Ze verblijven vandaag in een prachtig origineel herenhuis uit 1601 aan het Singel. Het uitzicht op de gracht en de lage bruggen, doet ze niet alleen verlangen naar de rondvaart die vanmiddag op het programma staat; de gracht past tevens bij het repertoire dat The Johnson Boys in Workum zullen laten horen. Mark Maniak heeft een serie liedjes verzameld over het Eriekanaal, dat loopt van Buffalo naar Troy.
Het graven van het Eriekanaal is een waanzinnig project geweest. Het was voor die tijd een uiterst moderne onderneming en van zeer groot economisch belang voor New York en voor de hele VS. Over een afstand van bijna 600 kilometer moesten arbeiders het kanaal door rotsen en heuvels hakken, dwars door ontoegankelijke moerassen graven, en over ravijnen en rivieren bouwen. Er is een hoogteverschil van 200 meter overbrugd. Daartoe legden ze 18 aquaducten en 83 sluizen aan. Nooit eerder was zo'n lang kanaal gegraven en waren zulke hoogtes bedwongen. De Amerikanen deden er 8 jaar over.
Het Eriekanaal verbindt de vruchtbare gronden rond Lake Erie (bij de Niagara watervallen) met de Hudson rivier ter hoogte van Albany. Henry Hudson ontdekte al in 1609 dat de rivier boven Albany onbevaarbaar was en het achterland voor schepen onbereikbaar. Kolonisten trokken in de jaren die volgden steeds verder naar het westen om hun geluk te beproeven. Er ontstonden dorpen en steden. Deze waren echter alleen maar bereikbaar over land. Dat was een eindeloze en gevaarlijke onderneming in dit onherbergzaam landschap. Al snel ontstond het idee om een kanaal te graven zodat het transport van mensen en goederen sneller en meer comfortabel kon plaatsvinden.
Het Eriekanaal is geopend 180 jaar geleden, op 27 oktober 1825. Het bleek een enorm succes. Doordat er nu een eenvoudige handelsverbinding met het achterland was, groeide New York binnen 15 jaar uit tot de grootste doorvoerhaven van Amerika. Langs het kanaal ontstonden veel grote steden. Meteen na de opening kwam er een enorme handel op gang in zout, graan, meel, textiel en hout. De kolonisatie van het wilde westen ging nu in razend tempo. Amerikaanse trekschuiten transporteerden duizenden landverhuizers. Het kanaal werd verschillende keren verbreed. De handel nam echter af met de ontwikkeling van de spoorwegen en vanaf het midden van de 20ste eeuw heeft het enkel nog een recreatieve functie.
Het graven van het Erie Canal alsmede de speciale scheepvaart die hierop ontstond, is voer voor mythes en heldenverhalen. Schrijvers, kunstenaars en muzikanten speelden een grote rol in het optekenen en verspreiden hiervan. In Workum brengen The Johnson Boys een heel kleine deeltje van deze rijke culturele erfenis. Hun liedjes gaan over lage bruggen en manke muilezels die aan de jaaglijnen van de trekschuiten liepen.
Die muilezels vind je hier in Amsterdam alleen in Artis, maar kanalen en lage bruggen zijn er genoeg. U zult het horen in Workum: Look Out That Low Bridge!
Datum 19 oktober 2005 Calvados zoekt samenwerking met Workum
Op 12 en 13 oktober is er een nieuw shantyfestival in Frankrijk. Het is onderdeel van een visserijfeest onder de naam Le Gout du Large, dat voor de tweede keer gehouden wordt. Dat feest draait hoofdzakelijk om de Coquille St Jaques, Jacobsschelp, het belangrijkste schelpdier voor de visserij. De Normandiërs zijn er dol op. November is de oogsttijd; Port en Bessin de haven. Het plaatsje ligt in de streek Calvados tussen Omaha beach en Gold Beach zo'n 10 km van Bayeux. Port en Bessin is de grootste vissersplaats van Normandië.
Op dit eerst shantyfestival spelen de groep Kalis uit Nederland; Here Be Dragons uit Wales; Yogan uit Zuid-Frankrijk; Djiboujep en Bob et Mimosa uit Bretagne. Het festival wordt een jaarlijks evenement. In de organisatie van het festival zit Aurélie Viel. Zij zocht contact met het Internationaal Shantyfestival Workum met de vraag of er wellicht een samenwerking met Workum mogelijk is. Vooral omdat ook hier de combinatie van een shantyfestival met Visserijdagen is.
Het gevolg van deze vraag is dat er vrijdag een delegatie van 5 mensen van het festival in Port en Bessin naar Workum komt. Zij willen zien hoe wij het hier doen, en praten over samenwerking. Zowel het Shantyfestival als de koepelvereniging Zeilvracht hebben in positief gereageerd op de toenadering. Maandagochtend voor de start van de Strontrace, wordt de Franse delegatie voor een vergadering door de burgemeester op het gemeentehuis ontvangen; samen met bestuursleden van het shantyfestival, de Beurtveer-, en Strontraces en de Visserijdagen. Zij gaan praten over de mogelijkheden tot samenwerking en uitwisseling in het kader van het Europese Leader+ programma.
Het is overigens niet helemaal toevallig dat Aurélie Viel in Workum is terechtgekomen. Haar vader Gérard komt al jaren naar ons Friese festival. Hij is een gewaardeerde muzikant in de Liereliet singaround en op het Open Podium. Aurélie heeft het organiseren van festivals met de paplepel ingegoten gekregen. Gérard Viel stond namelijk aan de wieg van het inmiddels beroemde Les Traversées Tatihou festival, dat ooit begon met de Liereliet optreedgroep.
Datum 18 oktober 2005 Flyer shantyfestival in alle bibliotheken
Het shantyfestival probeert meer publiek te bereiken door flyers te verspreiden. De kleurige folder is bijvoorbeeld te vinden in alle bibliotheken van Friesland. Ook is de flyer uitgedeeld op de Beurs Klassieke Schepen.
Daarnaast zijn deze week nog persberichten naar regionale en locale kranten en omroepen gestuurd.
Het shantyfestival kan dit jaar wel wat extra bezoekers gebruiken. Het festival moest flink in de buidel voor de artiesten uit New York en voor het Hudson project. Bovendien moeten er wat euro's over blijven om ook volgend jaar weer een goed programma neer te zetten. U kunt het shantyfestival daarbij helpen door donateur te worden. Zie de pagina ticketsDatum 17 oktober 2005 Reserveren van kaarten sterk verbeterd
Vanwege de grote vraag naar kaarten zijn de mogelijkheden om kaarten te reserveren uitgebreid.
U kunt met ingang van vandaag kaarten bestellen op elk moment van de dag. Het nummer is 0515-543584 van penningmeester Coert Reinkink. Indien er niet opgenomen wordt, zult u het antwoordapparaat horen. Spreek duidelijk uw naam, adres, telefoonnummer en eventueel emailadres in. Vermeld de hoeveel kaarten die u wenst en voor welke voorstelling dit is.
U kunt uw kaarten ook kaarten via de email bestellen door op deze blauwe link te klikken: Kaarten reserveren. Geef uw naam, adres, telefoonnummer en eventueel emailadres op. Verder de hoeveelheid kaarten die u wenst en voor welke voorstellingen dit moet zijn.
Datum 16 oktober 2005 Mooie publicaties over het Shantyfestival
Het glossy tijdschrift Shantymagazine is een Nederlandstalig blad dat maandelijks verschijnt. Prominent op de cover van het oktobernummer staan de mannen van Rederij Overtuygt en The Johnson Girls. Het hoofdartikel gaat over het Internationaal Shantyfestival Workum. De drie pagina's zijn door Stephan Kraan geschreven. Het is mooi opgemaakt met veel foto's van alle deelnemers. De nadruk ligt daarbij op The Johnson Girls, die met drie foto's de eerste pagina sieren. Reederij Overtuygt staat verderop in het blad ook met een verslag van hun Franse avontuur in Paimpol.
Het Shantymagazine is gemaakt in samenwerking met ISSA en is een uitgave van het Eurojournaal. Via www.shantymagazine.nl kunt u een nummer bestellen. De Reederij Overtuygt organiseert het Open Podium op de zondagmiddag.
Warkum yn é Beage is een uitgave van de Woudlandpers in Drachten. Zij hebben samen met de pr-commissie van het Zeilvaartcollege en het Shantyfestival een huis aan huis krant gemaakt. De krant is geheel gewijd aan het Shantyfestival, Strontrace, Beurtveer en Visserijdagen en werkelijk alle informatie die maar denkbaar is staat er in. Het blad is de afgelopen week verspreid in Workum en wijde omgeving.
Door beide publicaties is er een run op de kaarten en verwacht de organisatie drukte bij de kassa. Des te belangijker is het om te reserveren: Bel naar 0515-543584. Zie de pagina Tickets.
Datum 14 oktober 2005 Doop van de cd van het Henry Hudson project tijdens Internationaal Shantyconcert
Het spectaculaire en uiterst komische muziektheaterstuk Henry Hudson en de Halve Maen is één van de hoogtepunten van het festival van 2005. Nanne Kalma schreef het stuk aan de hand van het logboek van stuurman Juet. Henry Hudson kreeg in 1609 van de Nederlandse VOC opdracht om een doorvaart om de noord te vinden. Hij verlegde onderweg zelf de koers en landde zo in wat tegenwoordig Manhattan heet. Het muziekstuk vertelt met veel humor en op prachtige melodieën wat voor vreemde snuiters er aan boord waren en hoe de reis verliep. Naast Nanne Kalma en Ankie van der Meer speelt het beroemde Friese duo De Jonges fan Ferbean mee. Anko Bouma en Bertus Klazinga kruipen in de huid van 16e eeuwse avonturiers maar behouden hun karakteristieke kolder. Verder spelen mee: Rutger Dijkstra (o.a. Kalis), Saskia Zoet en Jacob van Bethlehem.
Er zijn drie voorstellingen tijdens het festival op zondagmiddag en op zondagavond. De laatste maanden is erg hard gewerk om ook een cd te maken van de voorstelling. Op de valreep is deze klaar. Op zaterdagavond wordt tijdens het Internationaal Shantyconcert in de Grote of Gertrudis Kerk de eerste cd uitgereikt. Cd-s zijn te tijdens de concerten te koop in de stand. Kaarten aan de kassa of via de pagina Tickets.
Op de foto achter v.l.n.r.: Jakob van Bethlehem, Anko Bouma, Bertus
Klazinga, Nanne Kalma, Ankie van der Meer en Rutger Dijkstra.
Voor v.l.n.r.: Claudia de Vries, Saskia Zoet en Bolk.Datum 5 oktober 2005 Workum een uur lang op Radio 1
De afgelopen nacht heeft het programma Grensverkeer van de VPRO een uur lang aandacht besteed aan het Internationaal Shantyfestival Workum. Tussen 3 en 4 uur vertelde Mattie Poels alles over het komende festival en draaide veel muziek. In detail vertelde hij wat het publiek, waar kon zien en horen.
Het uur begon met twee nummers van The Nextradition, die in 2001 op het festival speelden. Sinnerman en Sugar gaven het uur meteen de opzwepende swing die het niet meer kwijtraakte. Mattie Poels was zeer te spreken over de cd's van The Johnson Girls. Vooral over de stevige, energieke en zuivere meerstemmige samenzang was Poels lovend. Hij liet eerst Round The Corner Sally en O Pescator Dell'Onda van de nieuwe cd On the Rocks horen en later Fishermans Lassy en Weary Cutters van de eerste cd.
Verder waren te horen: Gaye and Trish uit Schotland, Kukkespilled uit Polen, Stan Hugill en natuurlijk Johnny Collins & Jim Mageean uit Engeland. Mattie Poels gebruikte daarvoor de cd 10 jaar Shantyfestival. Ook Ankie en Nanne kwamen met twee nummers van hun Friese CD uitgebreid aan bod. Het nummer Oanspielt bezorgt altijd weer kippevel. Vervolgens vertelde Poels het verhaal van Henry Hudson en de Halve Maen. Natuurlijk verwees hij naar de voorstellingen. Daarbij liet hij het lied De Halve Maen van de nieuwste cd van Ankie en Nanne horen. Het prachtige uur werd afgesloten door The Johnson Girls met het toepasselijke Goodbye Fare Ye Well.
Natuurlijk is het jammer dat er 's nachts niet veel mensen luisteren. Maar wie over internet beschikt, kan de uitzending alsnog beluisteren op de website van Grensverkeer.
Datum 21 september 2005 Workum op Radio 1
In de nacht van dinsdag op woensdag is het van 2 tot 6 goed toeven op Radio 1. Mattie Poels en Bart Vonk presenteren om en om het VPRO programma Grensverkeer. Ze typeren het programma zelf als een 'muziektransit van meer of minder moeilijk thuis te brengen klanken uit uiteenlopende richtingen'. Dit is bijvoorbeeld folk-, jazz-, wereld-, volks- en filmmuziek. Vaak behandelt elke uitzending een thema, een evenement of een land.
Op 5 oktober in aflevering 40 zal Mattie Poels uitgebreid stilstaan bij het Internationaal Shantyfestival Workum. Hij zal muziek draaien van Johnny Collins en Jim Mageean en natuurlijk van The Johnson Girls. Voor wie niet slapen kan.
Datum 8 september 2005 Het oktobernummer van het glossy tijdschrift Shantymagazine zal net als twee jaar geleden in het teken staan van het Internationaal Shantyfestival Workum. Toen pakte het tijdschrift flink uit omdat de Barrouallie Whalers naar Workum kwamen. Deze keer zijn het The Johnson Girls die in het oog springen. Het tijdschrift plaatst een artikel en verschillende foto's. Klik hier voor de Website Shantymagazine.
The Johnson Boys volgen hun vrouwen
De gelegenheidsformatie The Johnson Boys uit New York zal tijdens het Internationaal Shantyfestival Workum voor het eerst te zien zijn. De mannen van The Johnson Girls zijn allen zelf in de muziek actief. Als aanhang van hun succesvolle vrouwen grapten ze tussen de coulissen vaak over de mogelijkheid om als The Johnson Boys in dat succes te delen. Het kwam nooit verder dan deze grappen. Totdat de vrouwen voor Workum werden gevraagd. De zangers besloten hun vrouwen te volgen naar dit beroemde festival. 'En als ze er dan toch zijn...', dacht de organisatie.
Zo krijgen The Johnson Boys voor het eerst de gelegenheid om uit de schaduw van hun vrouwen te stappen. Helemaal bleu zijn The Johnson Boys niet. Drie van hen spelen regelmatig in The New York Packet. Dat is een verzameling shantyzangers die maandelijks concerten verzorgt in het Southstreet Seaport Museum in downtown Manhattan. Ook The Johnson Girls maken deel uit van deze groep. Verder is er de inbreng van de shantycrew, die 's zomers dagelijks met behulp van shanties zeilen hijst in het Mystic Seaport Museum in Connecticut.
The Johnson Boys zijn te zien tijdens de concerten op zaterdagavond en zondagmorgen.
Open vuur terug op historische vuurtoren Workum
Lichtstandopsteker Reid loodst de Stront naar huis
In de nacht van 25 op 26 oktober 2004 slaan anderhalve meter hoge vlammen van het dak van de vuurtoren van Reid, aan het eind van de dijk bij Workum. Als complete verrassing voor terugkerende schippers van Strontrace, Beurtveer en Vissersschepen brandt er voor het eerst sinds 1880 weer een open vuur als baken bij de ingang van ’t Soal. De brandweer komt er niet aan te pas, want Reid heeft even tevoren het gemeentelijke calamiteitennummer op de hoogte gesteld van zijn geheime plan. Het verhaal van de laatste vuurtorenwachter, ofwel lichtstandopsteker, van de Zuiderzee.
Door Stephan Kraan
Al jaren is hij van plan om het open vuur terug te brengen op zijn vuurtoren. Nooit komt het ervan. Als initiator en organisator van de Strontrace is Reid al lang gestopt met actieve bestuurwerkzaamheden, toch is het in die week van de Stront altijd druk. Tot vorig jaar. In het geheim laat hij gasfitter Hylke Hettinga uit Heeg een installatie bouwen die op een veilige manier hoge vlammen kan produceren.
Pas op het laatste moment informeert hij de organisatie, de gemeentelijke ambtenaren en de burgemeester. De installatie werkt. De vlammen zijn zo helder, dat je aan de voet van de vuurtoren een krant kunt lezen. Een spiegel zorgt ervoor dat enkel het water tussen Hindelopen en Kornwerd beschenen wordt. Het vuur is bij goed zicht tot op twintig kilometer afstand te zien.
Als de eerste schippers van de Strontrace de donkere kust van Friesland naderen, ontwaren ze tot hun grote verrassing het heldere vuur. Maar niemand herkent hierin een baken. Tot de marifoon meldt dat Reid een nieuw historisch element aan zijn Strontrace heeft toegevoegd.
Vuren op de dijk
Als de dijk tussen Workum en Hindelopen in 1643 wordt gebouwd, is meteen sprake van een vuurbaak bij Workum. Een vierkante eiken voet met een ijzeren plaat erbovenop. Het geheel rust op vier hoge houten schoren, met treden om naar boven te kunnen klimmen. Op de ijzeren plaat staat een korf waar het open vuur in wordt gestookt.In die tijd beheren de steden Amsterdam en Enkhuizen de bevuring van de Zuiderzee. In een zigzagvorm branden ‘s nachts vuren op de kust. Ze zijn de bakens die voorkomen dat de schepen, die van en naar Amsterdam zeilen, tegen de dijken varen. In die tijd is bijvoorbeeld de vuurtoren van De Ven gebouwd, achter de dijk tussen Andijk en Enkhuizen. Ook ontstaan de eerste vuurbakens bij Urk en Marken.
De vuurtoren van Workum
In een krant uit september 1712 staat een aanbesteding voor een huizinghe bij de Workummer vuurtoren op de dijk. Tussen 1643 en 1712 moet de houten baak dus vervangen zijn door een stenen toren van drie verdiepingen. Reid gaat er vanuit dat zijn huisje bij de toren dan in het voorjaar van 1713 is gebouwd.Omstreeks 1880 is het open vuur op de toren vervangen door een olielantaarn. Veertig jaar later is de hele kustverlichting genationaliseerd. De stad Workum besluit echter zelf verantwoordelijk te blijven voor het baken. Naast sluisgeld ontvangt de stad namelijk ook vuur- en bakengeld van de passerende schepen. Dat geld is hard nodig voor het onderhoud van de zeesluis.
De olielantaarn is gedoofd in 1932 na de afsluiting van de Zuiderzee. Toen er is bij de vuurtoren een lichtenlijn van twee bakens met gaslichten gebouwd. Elk op een vierpoot van hoekijzers. Overdag staan deze gaslampen op de waakvlam, maar de vuurtorenwachter moet elke avond naar boven klimmen om het vuur te ontsteken.
In 1967 komt Reid in het vuurtorenhuisje van Workum. Hij bedient de gasvuren nog zeventien jaar. Twee keer per dag klimt hij in weer en wind omhoog: ’s avonds om de lampen te ontsteken en ’s ochtends om ze te doven. Onderhoud is er niet veel. Af en toe moeten de kousjes gewisseld worden. Maar in de loop der tijd komt hij steeds vaker naar beneden met afgebroken stukken ijzer en vooral ’s winters is de beklimming van de bakens een hachelijke zaak aan het worden. Omstreeks 1984 neemt de provincie het baken over van de stad Workum. De gaslichten worden vervangen door de huidige elektrische lampen op zonnecellen. Reid is daarmee de laatste vuurtorenwachter of lichtstandopsteker van de Zuiderzee.
Nieuw vuur
Na 140 jaar heeft Reid het open vuur nogmaals ontstoken. Niet van hout maar van houtgas, zoals hij het propaangas noemt. Deze eerste keer is het nog een tijdelijke constructie. Inmiddels bouwt de gasfitter een permanente gasinstallatie met een grotere en betere vlam. Zo kunnen de schepen van de Stront, de Beurt en de Visserij, ook in de toekomst, via het open vuur op de dijk van Workum de thuishaven vinden.Afscheid van doopsgezinde kerkje 'De Vermaning'
Het Shantyconcert van zaterdagavond zal niet meer plaatsvinden in het gezellige houten kerkje De Vermaning. Het bestuur van het Internationaal Shantyfestival Workum heeft, met pijn in het hart, de ingrijpende en droevige keuze gemaakt om naar de Grote Kerk in het stadscentrum te verhuizen.
Vanwege aangescherpte brandweervoorschriften mogen veel minder mensen in het doopsgezinde kerkje. De laatste twee jaar zorgde dit al voor een ingewikkelde stoelendans tussen De Vermaning en de gereformeerde kerk ertegenover. Dat was eigenlijk al niet ideaal. Doordat het publiek in de pauze van kerk wisselde, kon iedereen tenminste nog een halve avond van de bijzondere ambiance van De Vermaning genieten.
Helaas valt deze optie weg want de gereformeerde kerk moet plaats maken voor een supermarkt. Een terugkeer naar enkel de doopsgezinde kerk, betekent dat slechts een beperkt publiek van het concert kan genieten. Dat is erg jammer voor de mensen die er niet in kunnen en bovendien een financiële aderlating voor het festival. De alternatieven zijn gering. Verhuizing naar de Sint Gertrudiskerk in Workums achter de Waag, lijkt de beste optie.
De Grote Kerk is groot, en hoog. Het geluid is er anders; de sfeer ongetwijfeld ook. Het zal even wennen zijn, maar zo'n nieuwe locatie geeft ook nieuwe kansen. De ervaring zal het leren. Na afloop hoeft het publiek in ieder geval niet meer zo ver te lopen naar de Liereliet-singeround in de Klameare.
John Roberts
Donderdag 23 juni 2005 openden de folkzangers John Roberts en Tony Barrend het 25ste Old Songs festival in Voorheesville in New York State. Sinds 1969 zingen de twee Engelsen samen. Ze werden beroemd door hun krachtige en energieke optredens. Hun repertoire strekt zich uit van Engelse ballades tot shanties, sociale liederen en werkliederen. Als folkloristen hebben ze bovendien onwaarschijnlijk veel kennis, die ze gretig delen met hun publiek.
Meer dan dertig jaar geleden trokken ze naar Amerika. Daar zijn ze nog steeds zeer gewaardeerd in de folkscene en graag geziene gasten op festivals. John Roberts speelt concertina, gitaar en banjo. Hij treedt ook op als soloartiest en maakt deel uit van Ye Mariners All. Met Tony Barrend heeft hij echter de meeste successen geboekt.
Het zit ze echter niet mee. Tony Barrend lijdt al geruime tijd aan Multiple Sclerose en is aangewezen op een electrische rolstoel. Hij moet steeds vaker optredens met John annuleren. Tijdens het Old Songs festival 2005 werd John Roberts na hun optreden onwel. In het ziekenhuis werden drie dichtgeslibde aders in zijn hart gevonden. 1 juli ging hij onder het mes voor een driedubbele bypass. Wij wensen hem een voorspoedig herstel toe.
John Roberts op 13 juni 2005 in Mystic Seaport
naar boven
in een shirt van het Old Songs festival 2004.The Johnson Girls op Internationaal Shantyfestival 2005
Workum flirt met New Yorkse Shantyvrouwen
The Johnson Girls uit New York zijn van 22 tot 24 oktober de hoofdgasten op het Internationaal Shantyfestival Workum. Het is de eerste keer dat de vijf zingende shantyvrouwen in Nederland te zien zijn. Gezien hun reputatie op folk- en shanty-evenementen in de VS, Canada en Engeland, zijn de verwachtingen hoog gespannen. Naast The Johnson Girls zijn Johnny Collins & Jim Mageean na 25 jaar trouwe dienst, nog steeds van de partij. Hun krachtige tweestemmigheid is buitengewoon uniek en hun repertoirekeuze altijd verrassend. Het thema ‘New York’ wordt verder aangehaald in een spectaculair muziektheaterstuk over de reis van Henry Hudson in zijn Halve Maen. In opdracht van de Nederlandse VOC ontdekte de Engelse ontdekkingsreiziger Hudson, bij toeval het eiland dat later de naam Manhattan kreeg.
Door Stephan Kraan
Het Internationaal Shantyfestival Workum is na achttien jaar nog steeds springlevend. Ieder jaar weer slaagt de organisatie er in om aansprekende artiesten vanuit alle hoeken van de wereld naar het kleine Friese stadje te lokken. Niet voor niets is het festival bijna altijd uitverkocht. Twee jaar geleden stalen de Barrouallie Whalers uit het Caribisch gebied de show, en vorig jaar was het Serre l’ Ecoute uit Canada. Dit jaar zijn de pijlen vooral gericht op New York.
Het festival gaat vooraf aan de Strontrace en Visserijdagen en speelt zich deels af in de haven. Deze combinatie van oude zeilschepen en de werkliederen uit de tijd van de grote zeilklippers, zorgt altijd voor een drukte van belang in Workum. Toch wordt het Internationaal Shantyfestval Workum geroemd om zijn intieme, kleinschalige sfeer. Er is veel contact tussen de artiesten en bezoekers. Zowel tijdens de gezellige concerten waarbij het publiek alle shanties luidkeels meezingt, als tijdens de vele spontane samenzangen in de cafés, in de haven of aan boord van de schepen.
The Johnson Girls
In de acht jaar van hun bestaan hebben The Johnson Girls zich stevig genesteld in het mannenbolwerk van de rauwe zeemansliederen. De vijf vrouwen uit New York beschikken over een uitgelezen repertoire. Op kritische, trotse en humoristische wijze bezingen ze de rol van de vrouw in het leven én in de fantasie van schippers en matrozen. Ze zingen liederen over het harde bestaan van de vrouwen die in de havens achterblijven als hun man de zee op gaat; over vrouwen die in andere havens deze zeemannen verleiden en hen van geld en goed beroven; over vrouwen die verkleed als man gaan varen; over meerminnen en sirenes die vanuit de diepte de zeelui belagen. The Johnson Girls bezingen echter ook veel andere facetten van het zeemansbestaan.
De zangstijl van The Johnson Girls kenmerkt zich door meeslepende meestemmigheid en een uitdagende dynamiek. Moeiteloos wisselen ze ruige werkliederen af met gevoelige ballades. Bijna alle liederen worden a capella gezongen.
The Johnson Girls speelden op festivals overal in de Verenigde Staten en hadden succesvolle tournees in Canada, Engeland en Portugal. Zes zijn vereeuwigd op twee cd’s waarbij de laatste, ‘On The Rocks’, bijzonder goede recensies kreeg in ondermeer het prestigieuze Amerikaanse folktijdschrift Sing Out.Johnny Collins & Jim Mageean
Het is vijfentwintig jaar geleden dat Johnny Collins en Jim Mageean voor het eerst de start van de Strontrace opvrolijken met hun krachtige tweestemmigheid en opzwepende refreinliederen. Ze vormen sindsdien de spil van het jaarlijkse zangfestijn dat in 1988 het Internationaal Shantyfestival Workum ging heten. De twee Engelse zangers ontmoetten elkaar in 1975 en zingen sindsdien op maritieme festivals over de hele wereld. Telkens weer verrassen ze met nieuw repertoire en weten ze het Friese publiek uit te dagen met frisse refreinen. De band met Workum wordt ook uitgedrukt in hun cd’s ‘Strontrace’ en ‘Coming of Age’, beiden opgenomen bij concerten tijdens het Shantyfestval Workum. Johnny Collins & Jim Mageean zijn niet alleen zeer gewaardeerde zangers, maar ook uiterst belezen deskundigen over achtergronden en gebruik van shanties.
Henry Hudson en de Halve Maen
In 1609 gaf de Nederlandse VOC opdracht aan de Engelse ontdekkingsreiziger Henry Hudson een kortere route naar Indië en China te vinden. Die kortere route zou liggen in het Noordoosten wanneer de zeeën ’s zomers ijsvrij zijn. Hudson ging op pad met het schip ‘De Halve Maen’, maar besloot al spoedig tegen de orders in te gaan, het ijs vaarwel te zeggen en de route via het Westen te zoeken. Hij stak de oceaan over en ontdekte bij Manhattan de rivier die later zijn naam zou dragen. Het verhaal van de reis is nauwkeurig beschreven in logboek van stuurman Juet.
Nanne Kalma schreef aan de hand van dit logboek een muziektheaterproductie. Tijdens het Internationaal Shantyfestival Workum zal deze voorstelling ’s zondags drie maal te zien zijn.Nieuwe locatie
De concerten van The Johnson Girls en Johnny Collins & Jim Mageean op zaterdagavond 22 oktober zijn dit jaar voor het eerst in de laatmiddeleeuwse Grote Kerk in het centrum van Workum. Meer dan twintig jaar werd gebruik gemaakt van de houten Doopsgezinde kerk ‘De Vermaning’. Dit pittoreske en intieme kerkje heeft een fantastische sfeer en akoestiek. Helaas bepalen nieuwe brandvoorschriften dat daar veel minder mensen in mogen, dan dat op het concert afkomen. De afgelopen twee jaar maakte de organisatie daarom tevens gebruik van de Gereformeerde Kerk ertegenover. Deze viel echter ten prooi aan de expansie van een supermarkt. Vandaar dat de organisatie, met pijn in het hart, besloten heeft ‘De Vermaning’ te verruilen voor de Grote Kerk.
Het koffieconcert van beide groepen op zondagmorgen, is net als anders in cultureel centrum ‘De Klameare’. Ook de theatervoorstellingen over Henry Hudson vinden daar plaats.Andere activiteiten
Het publiek kan tijdens het Internationaal Shantyfestival Workum ook zelf aan de slag. Zaterdag, na het avondconcert, is er in de Klameare een groot zangfestijn onder de naam Liereliet. Hier kan iedere aanwezige shantyzanger en –zangeres een refreinlied ten gehore brengen. De laatste jaren kwamen zo’n 150 vocalisten op dit spektakel af. Het duurt tot in de kleine uurtjes.
Op zondagmiddag is er het uiterst populaire open podium. Onder leiding van het shantygezelschap Reederij Overtuygt uit Nuenen, kunnen shantykunstenaars hun geluk voor publiek beproeven. Het Open Podium is in de historische scheepstimmerwerf “De Hoop’ nabij de havenkom van Workum.
In en rond de haven is het op zondag en maandag een drukte van belang. De Jollen, Botters, Lemsteraken, Skûtsjes, Tjalken, Klippers en andere historische vaartuigen maken zich op voor de Strontrace en Visserijdagen. Op de kade hangen visnetten op stokken te drogen en haringen in een ton te roken. Verkleed als havenvolk van rond 1900, zorgen de pleziermakers van de Scric der Zee en ‘t Scheepsvolk voor veel jolijt. Zij trekken zingend en spelend rond en laten het publiek meedoen in hun avonturen.
De start van de Strontrace is rond het middaguur. Nu kan de bemanning samen met het publiek laten zien waar al die shanties voor bedoeld zijn: werken. Het anker moet geheven, de zeilen in top en als het tegenzit, moeten de schepen het kanaal uitgetrokken worden. Met een goede shantyzanger en een sterk ritmisch lied, gaan al die werkzaamheden veel gemakkelijker.
