Tijdens het Shantyfestival van 2006 is er voor het eerst een kleine Strontrace voor kinderen. De zeilwedstrijd om 'De Loden Kiel' wordt gehouden met vrachtbootjes gemaakt van klompen; klompschepen genaamd. Op deze pagina staat informatie over klompschepen en over deze wedstrijd 'Om de Loden Kiel 2007'. De regatta is op zaterdagmiddag 13 oktober om 13.30 uur. Het wedstrijdregelement staat ook op deze pagina. En voorbeelden van klompschipliedjes voor op de vrachtbrief, vind je door hier te klikken.
Klompschepen
Klompen zijn houten schoenen uit vervlogen jaren en, samen met tulpen en molens, clichésymbool van Nederland. De klompen zijn inmiddels bijna uit het straatbeeld verdwenen.
In de tijd van Ot en Sien droeg iedereen klompen; ook de kinderen. Op school stonden de klompjes in een keurige rij onder de kapstokken.
Wanneer ze bijna versleten waren, brak er altijd eentje het eerst; de ander bleef over. Soms was dit de rechterklomp, soms de linker. Van deze overgebleven klomp maakten de kinderen vaak een bootje. Het fabriceren van een klompscheepje, met zeilen, een roer en een kiel, was een populair tijdverdrijf. Op de sloten werden zeilwedstrijden gehouden die niet onderdoen voor het Skutsjesîlen of de Strontrace.
De grote frustratie van klompschippers is dat de linkerklomp altijd naar rechts zeilt en de rechterklomp altijd naar links. De schrijver H.J.A. Hofland probeerde dit op te lossen door een motorklomp met propellers uit te vinden. Reid, vader van de bruine vloot en de Strontrace, pakte het probleem bij de wortel aan. Hij maakte gewoon een klomp die niet rechts, niet links, maar recht door zee voer. Klompenmaker Eelke Scherjon uit Noardburgum vond dat zo'n goed idee, dat hij nu bouwpakketten met een recht-door-zee-klomp voor nieuwbakken klompschippers verkoopt. Voor 25 euro is zo'n bouwpakket te bestellen via telefoonnummer 0511-464679 of via email scherjons-klompen@wxs.nl.
Verder is er de website klompzeilen.nl met meer informatie over bouwen en zeilen.
Om 'De Loden Kiel 2007'
Om 'De Loden Kiel' is een regatta voor zeilende klompschepen op het water van De Diepe Dolte, achter de Doopsgezinde Kerk. Deze zeilwedstrijd is voor vrachtklompschepen met als inzet de 'Loden Kiel'-trofee. Een loden kiel is zowel een middenzwaard van lood onder een schip, als een kledingstuk van 'loden'; een soort stof dat vaak door zeelui gedragen wordt. Er wordt gevaren met vracht. Net zoals de skutsjes en tjalken van de Strontrace, zijn de klompschepen dus zeilende vrachtschepen. Alleen bestaat de vracht bij de klompschepen niet uit mest maar uit een vrachtbrief met een zelfbedachte liedtekst erop. De deelnemers worden van harte uitgenodigd om dit lied tijdens het kinderconcert na de wedstrijd, te zingen.
De klompschip-schippers zijn meisjes en jongens van alle leeftijden en pluimage, zowel ervaren gerenommeerde rotten als nieuwelingen. Iedere ‘Vracht’-Zeilklomp heeft een tweekoppige bemanning. De bemanningsleden staan aan weerskanten van het water. Het ene bemanningslid zet het zeil en het roer in positie en laat het schip naar de overkant varen. Het andere bemanningslid laat het schip terugvaren. De verschillende teams varen tegen elkaar waarbij het snelste telkens doorgaat naar de volgende ronde. In de finale varen de snelste schepen tegen elkaar om de winst.
De vracht bestaat uit een nieuw geschreven liedtekst over water, schepen, varen, vissen of andere waterwezens. De melodie mag zelfgemaakt zijn, maar ook mag een bestaande deun zijn zoals die van een bekend zeemanslied als The Drunken Sailor, Kap’ren Varen, Garrenkwak, West Zuid West of een andere. De artistieke jury beoordeelt alle vrachtbrieven en bepaalt wie de winnaar is.
De wedstrijd staat onder toezicht van een nautische en een artistieke jury. Er is een klassement voor het snelste schip en een klassement voor het beste lied. De winnaar van 'Om de Loden Kiel' is de winnaar van het combinatieklassement; hij heeft dus én een snel schip, én een goed lied. De winnaar van het combinatieklassement krijgt een trofee en een op maat gemaakte 'loden' kiel. Het winnende lied wordt uitgevoerd tijdens het kinderconcert op zaterdagmiddag.
Kinderen met een zelfgemaakt zeilend klompschip kunnen zich op zaterdag 13 oktober tussen 12.30 en 13.00 uur aanmelden bij de Doopsgezinde Kerk in Workum. Daarna gaat het in optocht naar het wedstrijdwater.
Na de zeilwedstrijd is er om 15.00 uur een concert in de Doopsgezinde Kerk getiteld 'Bij 't hijsen van 't Zeil zingen wij ons Lied'. Het is een concert door en voor jonge dekzwabbers, piraten, meisjes loos, koksmaatjes, verstekelingen en klompschip-schippers. Ze zingen liedjes van water, schepen en varen, met ondersteuning van The New Scorpion Band, Nanne & Ankie en de ketelbinkenploeg ‘Maatje Groot’ uit Friesland. Wie mee wil doen, meldt zich van te voren bij de organisatie. De jury maakt tijdens het concert de winnaars van de zeilwedstrijd en de beste vrachtbrief bekend en reikt De Loden Kiel 2007 uit. Toegang voor jong en oud: € 1,-
Wedstrijdreglement
- De wedstrijd wordt gevaren met zeilende vrachtklompschepen
- De wedstrijd wordt georganiseerd door de festivalcommissie van het 'Internationaal Shantyfestival Workum'.
- Iedereen kan meedoen.
- De wedstrijd staat onder toezicht van een nautische en een artistieke jury.
- De wedstrijd gaat om de snelst varende 'Vracht'-Zeilklomp en de beste artistieke vrachtbrief.
- Voor beide onderdelen bepaalt de betreffende jury wie de winnaar is. Daarnaast is er een combinatieklassement.
De winnaars van dit combinatieklassement krijgen ‘De loden Kiel’.
- De prijsuitreiking is tijdens het concert "Bij 't hijsen van 't Zeil zingen wij ons Lied" in de Doopsgezinde Kerk.
Tijdens het concert wordt door een kleermaker van beide winnende bemanningsleden de maat genomen. Bij een speciaal concert in het Fries Scheepvaart Museum te Sneek krijgen beide winnaars hun loden kiel uitgereikt. De datum van dit concert is nog niet bekend.
Plaats en aanmelding
- De wedstrijd is op zaterdag 13 oktober 2007 in Workum om 13.30 uur in De Diepe Dolte achter de Doopsgezinde Kerk. Afhankelijk van de wind kan de commissie ter plekke een andere locatie kiezen. (zie posters bij de Doopsgezinde Kerk en bij de VVV of bel 0515-579753 )
- Iedere 'Vracht'-Zeilklomp heeft een bemanning van 2 personen; een reder en een schipper.
- Grote groepen, zoals schoolklassen, kunnen meedoen met één of meerdere zeilklompen, maar aan elk klompschip heeft een vaste bemanning van twee personen.
- Bij de inschrijving wordt de vrachtbrief (een papier met de tekst) bevestigd in of aan de klomp. De jury krijgt een kopie van de vrachtbrief.
- 'De bemanningen en hun schepen hoeven zich niet van te voren aan te melden. Alleen groepen met meerdere schepen moeten zich aanmelden op telefoonnummer 0515-579753 .
- Inschrijving is op de dag zelf tussen 12.00 en 13.00 in de Doopsgezinde Kerk, Noard 102 te Workum. De inschrijving is gratis.
- Na de inschrijving gaan alle deelnemers in een optocht met muziek naar de vaarplek.
De Vracht
- Elke 'Vracht'-Zeilklomp heeft een vrachtbrief aan boord.
- De vrachtbrief bevat een nieuw gemaakte liedtekst met een maritiem thema over water, schepen, varen, vissen of andere waterwezens.
- De tekst mag door anderen geschreven zijn bijvoorbeeld door vrienden of schoolklas.
- De melodie mag van een bestaand zeemanslied zijn zoals De Dronken Zeeman (Drunken Sailor), Kap’ren Varen, Garrenkwak, West Zuid West.
- De melodie mag ook nieuw zijn. Die moet dan ingeleverd worden op muziekpapier of via een opname op cassette, minidisc of CD.
- De winnende tekst wordt diezelfde middag gezongen tijdens het concert.
Meer informatie op 0515-579753
Voorbeeldliedjes Teksten van de cd De Klompschip-Schipper van Nanne & Ankie
Onderstaande drie liedjes zijn geschreven door Nanne Kalma voor de eerste klompschipwedstrijd in Harlingen in 1999. Daaraan deden enkele scholen mee. Er kwam een cd waarop allle kinderen meezongen. Dit koor heet het Harlinger Klompschippers Grootkoor. Iedereen die de liedjes meezingt is automatisch lid van het koor. Tijdens het kinderconcert op zaterdag 13 oktober in De Vermaning worden deze liedjes ongetwijfeld ook gezongen. Wie alvast wil oefenen kan de cd bestellen bij Windrose Music onder nummer WMCD998. Tel: 0511-464679 of email naar Windrose.
Het klompschip van Bram
Tjalken, klippers, van alles deed mee
Aan die zeilwedstrijd op de Waddenzee
Maar het schip dat een grote voorsprong nam
En als eerste terug in Harlingen kwam
was het klompschip van Bram
De Klompschip-schipper
Refrein
De klompschip-schipper schippert niet.
Wij gaan onbevreesd altijd recht door zee.
Bij't hijsen van 't zeil zingen wij ons lied
In deze race zijn wij favoriet
Want een beter schip dan het onze is er niet! Nee!
Stoere vissers, dat zijn wij; we werken samen, zij aan zij
Hei ho! Hijs de zeilen en stuurman ga naar 't roer!
We gaan op weg naar de Doggersbank; we rekenen op een goede vangst
Hei ho! Hijs de zeilen en leg het schip op koers!
Handel drijven over zee, daar doen wij maar al te graag aan mee.
Hei ho! Hijs de zeilen en stuurman ga naar 't roer!
Al die vreemde landen, ver van hier, bezoeken wij met veel plezier
Hei ho! Hijs de zeilen en leg het schip op koers!
De gevreesde vrouwelijke boekanier, Bloody Mary, zie je hier
Hei ho! Hijs de zeilen en stuurman ga naar 't roer!
Waar we heengaan is nog geheim; een schateiland zal het wel zijn.
Hei ho! Hijs de zeilen en leg het schip op koers!
Visserman, koopman of piraat; als klompschip-schipper ben 'k het allemaal
Hei ho! Hijs de zeilen en stuurman ga naar 't roer!
Voor mijn klomp, zo lang ik er maar in geloof, is geen zee te diep, geen golf te hoog.
Hei ho! Hijs de zeilen en leg het schip op koers!
De wind waait
Altijd bezig met zaag en hamer, met zeildoek, touw en verf.
De kneepjes leerde hij al van zijn vader in't schuurtje achter huis.
Zij noemden dat hun klompschip werf.
Elke klomp die hij te pakken kon krijgen, verbouwde hij tot boot.
Voorzien van roer en mast en zeilen liet hij die dan
te water in een kikkersloot
Refrein
Oe, hoe! De wind waait!
En blaast de zeilen bol
Daar vaart een klomp richting horizon.
Oe, hoe! De wind waait!
Daar gaat een klomp die net begon aan zijn tocht
heel de wereld rond
Jaren vervlogen, het bleef er bij; hij kwam er niet meer aan toe.
Met andere zaken druk was hij, tot zijn eigen zoon
Hem op een dag om een scheepje vroeg.
Ze togen naar de zolderkamer, begonnen aan een boot.
Spoedig doopten zij tezamen hun eersteling
Het begin van hun klompschipvloot
De koers bepaald, het zeil gezet, het vaantje bovenin.
Nog even, dan begint de pret; het spel met schuim en wind.
De lading wordt aan boord gebracht voordat de tocht begint.
Naast fanstasie gaan mee als vracht, de dromen van het kind.