Op deze pagina kunt u bijdragen uit de nieuwsbrieven voor donateurs lezen. Klik op de blauwe linken om naar de artikelen te gaan.
Vooruitblik op Workum 2006
Vooruitblik op Workum 2005
Verslag Workum 2004
Beste Donateurs,
Het is weer zover! De 19e editie van het Internationale Shantyfestival in Workum komt er weer aan. En o ok dit jaar kunnen we weer gaan genieten van mooie muziek. Onder andere van zes muzikanten uit Italië. Deze groep, genaamd, La Moresca antica is een Italiaans muziekgezelschap uit Milaan.
De groep is opgericht in 1989 door Umberto Mosca en Angelo Maffezzoli. La Moresca antica speelde in het begin vooral Italiaanse renaissancemuziek die gebaseerd was op volksmuziek en folk muziek gebaseerd op de Renaissance. In 1999 komt de groep min of meer per ongeluk in aanraking met het rijke repertoire van Italiaanse shanties en zeemuziek. Ze ontdekten tot hun eigen verbazing dat deze muziek totaal onbekend was en nauwelijks werd gespeeld door Italiaanse folk-muzikanten. De groep kwam in 2000 met de cd 'Marinaresca. Early italian music from seafaring tradition', de eerste Italiaanse cd met maritiem materiaal. De cd werd een succes en de groepsleden steeds enthousiaster over dit soort muziek. Steeds verder doken ze de archieven in om nieuw repertoire te vinden. Ze vonden niet eerder gepubliceerde hand-schriften die soms terug gingen tot de 12e eeuw. Daarnaast luisterden ze naar veldopnames van etnomusicologen. Als gevolg van hun naspeuringen bracht de groep in 2004 een tweede cd uit met maritieme muziek genaamd: "Li turchi alla marina" Op de cd staan shanties, waarvan eentje uit de 15e eeuw, en prachtige traditionele zeeballades. Sommigen vertellen het verhaal van de aanvallen van Arabische piraten op de kust van Italië. La Moresca antica heeft tournees gemaakt door Italië, Europa en J apan.
Daarnaast kunnen we ook gaan genieten van een duo uit de Verenigde Staten, Tom en Chris Kastle.
Tom en Chris wonen in Chicago en organiseren daar het beroemde Chicago Maritime Festival. De liederen en verhalen van Tom en Chris verbeelden hun leven als muzikanten, zeilers en reizigers. In 1985 raakten ze verslingerd aan het varen op zee, bij voorkeur op tallships. Met het varen kwamen de zoute verhalen en liederen. Hun repertoire omvat een enorme collectie shanties en liederen van de Great Lakes, zowel auth entiek als nieuw geschreven. Ze hebben ermee opgetreden in de Verenigde Staten, Canada en Nieuw Zeeland. Ook speelden ze in Polen Noorwegen en Ierland en is dit de eerste keer dat ze naar Nederland komen. Behalve de Shantyconcerten doen Tom en Chris in Workum mee aan een kinderprogramma over klompzeilen en geven ze een gezongen workshop over de Great Lakes.
De muziek van Tom en Chris wordt overal met enthousiasme begroet. Ze staan bekend om hun humor, hun prachtige harmonieën en veelzijdig instrumentarium. Als ervaren zeelui kennen ze de baren en doorleven ze hun liederen als geen ander. Tom is daarbij ook kapitein op een tallship. Daarnaast hebben ze beiden Human Ecology gestudeerd. Naast hun optredens met liederen en verhalen, geven ze lezingen en workshops op scholen en musea. Ook verzorgen ze trainingen op de grote zeilschepen. Tom en Chris hebben vier cd's gemaakt met maritieme muziek: 'Me for Inland Lakes', 'Earthways Waterways', 'Strike the Bell' en 'Rivers'.
Programma
ZATERDAG 21 oktober 2006
13.30 uur. Om de Loden Kiel
Zeilwedstrijd voor vrachtklompschepen met als inzet de trofee 'De Loden Kiel'. Kinderen met een zelfgemaakt zeilend vrachtklompschip kunnen zich tussen 12.30 en 13.00 uur aanmelden bij de Doopsgezinde Kerk. Daarna gaat het in optocht naar het wedstrijdwater De Diepe Holte. Net als bij de Strontrace vervoeren de schepen 'vracht'. Deze bestaat uit een vrachtbrief met een een zelfgemaakte liedtekst over bijvoorbeeld varen, schepen, schippers of de zee. Een jury beoordeelt zowel de vaareigenschappen als de creatieve vracht. Naast een trofee krijgt de winnaar van de wedstrijd een op maat gemaakte kiel en wordt de winnende liedtekst tijdens het kinderconcert na de race uitgevoerd.
Plaats: Achter de Doopsgezinde Kerk in De Diepe Holte.
Meer bijzonderheden op de pagina Klompschepen.
15 uur. 'Bij 't Hijsen van 't Zeil zingen Wij ons Lied.'
Toegang €1,-
Kinderconcert in Doopsgezinde kerk De Vermaning met medewerking van Tom & Chris Kastle uit Chicago, Nanne & Ankie en de 'ketelbinkie'ploeg Maatje Groot . Kinderen kunnen tijdens het concert een (zelfgemaakt) zeemanslied zingen; bijvoorbeeld de liedtekst die als 'vrachtbrief' meeging bij de klompschipwedstrijd. Meedoen kan individueel maar ook in school- of ander groepsverband.
Het Internationaal Shantyconcert
Toegang: €12,50
19.30-21.00 uur Internationaal Shantyconcert in Doopsgezinde Kerk 'De Vermaning' m.m.v. La Moresca antica uit Italië, Tom & Chris Kastle uit Chicago (USA) en Johnny Collins & Jim Mageean uit Engeland. Kaarten aan de kassa of reserveren zie tickets
21.30-23.00 uur Internationaal Shantyconcert in Doopsgezinde Kerk De Vermaning m.m.v. La Moresca antica uit Italië, Tom & Chris Kastle uit Chicago (USA) en Johnny Collins & Jim Mageean uit Engeland. Kaarten aan de kassa of reserveren zie tickets
De twee concerten zijn identiek zodat zoveel mogelijk mensen ervan kunnen genieten in de karakteristieke intieme sfeer van het oude monumentale kerkje.

La Moresca Antica brengt oude shanties en zeemuziek uit Italië.
23.30 uur. Toegang: €3,-
Liereliet-singeround in gemeenschapshuis De Klameare.
ZONDAG 22 oktober 2006 Toegang €10,-
11 uur Koffieconcert in de Klameare m.m.v. La Moresca antica uit Italië, Tom & Chris Kastle uit Chicago (USA) en Johnny Collins & Jim Mageean uit Engeland. Kaarten aan de kassa of reserveren zie tickets
13.00 uur. Toegang gratis
Donkerbruine kramenmarkt en muziek in de haven van De Kaapstanders en 't Scheepsfolk.
15.00 uur Klanken uit het Gangboord
Toegang: €5,-
Open Podium in Scheepstimmerwerf De Hoop met Reederij Overtuygt. Individuele artiesten en groepen tot maximaal 10 personen brengen hier authentieke shanties. Opgeven bij Paul de Haas 040-2364622 of 06-13692875 of email naar pjmdehaas@hotmail.com
15.00 uur 'Me for the Inland Lakes'
Toegang € 7,50
Een programma met liedjes en verhalen over de Great Lakes van Noord-Amerika door het duo Tom & Chris Kastle uit Chicago. De voorstelling is in de Klameare en duurt tot 16.15 uur.

Tom & Chris Kastle komen van ver en hebben het druk tijdens Workum.
17.00 uur 'Marinaresca'
Toegang € 7,50
Renaissance muziek met eeuwenoude Italiaanse maritieme deunen, shanties en ballades. Het bijzondere concert wordt gedaan door La Moresca antica en is in de Klameare. De voorstelling duurt tot 18.00 uur.
18.00 uur Buon Appetito!
Toegang € 7,50; plaats: Eetcafé De Klameare
Italiaanse hapjes en drankjes onder het mom; I martinai hanno sempre fame. (zeelui hebben altijd veel honger) tot 19.30.
20.00 uur 'De schuit van Blonde Arie'
Toegang € 7,50
Maritieme levensliederen door het Orkest voor Zieken en Zeevarenden met als gasten La Moresca antica, Tom & Chris Kastle, Johnny Collins & Jim Mageean en Nanne & Ankie.

Het Orkest voor Zieken en Zeevarenden
MAANDAG 23 OKTOBER 2006
12.00 uur. Toegang gratis
Donkerbruine kramenmarkt en muziek op de haven met De Kaapstanders en ´t Scheepsfolk.
13.00 uur. Toegang gratis
Start van de Stront- en Beurtrace en Visserijdagen
Voor meer info klik op: Programma Strontrace, Beurtveer en Visserijdagen

Tip: loop naar het eind van de dijk.
Bij de vuurtoren van Reid is het uitzicht prachtig en de race spectaculair.
Van alles wat...
Nieuwe peningmeester
Helaas moeten we melden, dat onze penningmeester Coert Reinking zijn vrijwilligerswerk voor ons Festival heeft moeten opgeven. Na een jaar hard voor ons gewerkt te hebben moest hij zich om privéredenen terugtrekken. Het bestuur is hem zeer dankbaar voor alles wat hij in korte tijd voor ons f estival gedaan heeft. Wij hopen hem als bezoeker nog vaak te kunnen begroeten, maar ook in de privésfeer zullen we hem nog vaak genoeg tegenkomen.
Het bestuur, aan de slag om een goede vervanger te vinden, is zo gelukkig geweest Jenny Bouma uit Workum bereid te vinden de taak van bewaakster van onze penningen op zich te nemen. Zij is al jarenlang als vrijwilligster verbonden aan ons f estival, heeft boekhoudkundige kennis en is bijzonder vaardig met de moderne communicatiemiddelen. Nadere kennis-making met haar bevestigde ons vermoeden, dat zij prima geschikt is voor een fun c tie in ons bestuur.
Vragen? Zoek contact met ons!
Vragen voor het bestuur:
Anneke van der Wal: 0515-579753
Vragen voor de donateursadministratie:
Rob en Marije Laarhoven: 0512-544692
Nog meer muziek
4 t/m 6 augustus: Vegesack Maritim, Bremen Duitsland
12 t/m 13 augustus: Zeeliederenfestival, Scheepsvaartmuseum Amsterdam
19 t/m 20 augustus: Internationaal Zeeliederenfestival, Enkhuizen
25 t/m 27 augustus: "Bie Daip", Appingedam
1 t/m 3 september: Shantyfestival, Rotterdam
17 t/m 19 november: Stan Hugill's 100th Anniversary Party, Liverpool
Dank je wel Rensje!
Dit jaar hebben Rob en ik voor het eerst helemaal zelf gemaakt. Zowel de inhoud als de opmaak. Alle voorgaande jaren, was dit in handen van onze grote vriendin, steun en toeverlaat, Rensje Plantinga. Zij heeft na het festival van 2005 besloten hiermee te stoppen. Via deze weg:
Beste Rensje,
Enorm bedankt voor alle tijd en energie die jij alle jaren hierin gestoken hebt. Maar vooral ook enorm bedankt voor het inwerken van ons, in dit behoorlijk tijdrovende werk.
Rob en Marije
Michel Pinc overleden op 30 juni 2006
Michel Pinc van Les Souillés de Fond de Cale is deze week na een lang ziekbed overleden. Michel was met Les Souillés meerdere malen te gast op ons festival in Workum en een goede vriend van Liereliet. Michel was de best geklede van de Souillés, vaak met opvallende Bretonse sierraden. Hij speelde gitaar, mandoline, banjo en versterkte de harmoniën met zijn kenmerkende hoge stemgeluid. Michel was een zeer serieuze en uitstekende muzikant, die gespecialeerd was in Bretonse deunen en ballades. Hij speelde zeer verdienstelijk de grote Bretonse doedelzak. Les Souillés de Fond de Cale trad twee maal officieel op tijdens het Internationaal Shantyfestival Workum, maar speelde ook regelmatig op andere shantyfestivals in Nederland. Wij van het Internationaal Shantyfestival Workum zijn diep geschokt en bedroefd door het overlijden van Michel. We wensen zijn familie, vrienden en de Souillés sterkte bij het verwerken van dit verlies. Michel wordt komende zaterdag 1 juli in Saint Quay Portrieux begraven.
U kunt een blijk van medeleven sturen naar: L es-souillés-de-fond-de-cale@wanadoo.fr
of
Les Souillés de Fonde de Cale
11 Run-Dool, Le Questel
22470 Plouezec
France
The Johnson Girls op Internationaal Shantyfestival 2005
Workum flirt met New Yorkse Shantyvrouwen
The Johnson Girls uit New York zijn van 22 tot 24 oktober de hoofdgasten op het Internationaal Shantyfestival Workum. Het is de eerste keer dat de vijf zingende shantyvrouwen in Nederland te zien zijn. Gezien hun reputatie op folk- en shanty-evenementen in de VS, Canada en Engeland, zijn de verwachtingen hoog gespannen. Naast The Johnson Girls zijn Johnny Collins & Jim Mageean na 25 jaar trouwe dienst, nog steeds van de partij. Hun krachtige tweestemmigheid is buitengewoon uniek en hun repertoirekeuze altijd verrassend. Het thema ‘New York’ wordt verder aangehaald in een spectaculair muziektheaterstuk over de reis van Henry Hudson in zijn Halve Maen. In opdracht van de Nederlandse VOC ontdekte de Engelse ontdekkingsreiziger Hudson, bij toeval het eiland dat later de naam Manhattan kreeg.
Door Stephan Kraan
Het Internationaal Shantyfestival Workum is na achttien jaar nog steeds springlevend. Ieder jaar weer slaagt de organisatie er in om aansprekende artiesten vanuit alle hoeken van de wereld naar het kleine Friese stadje te lokken. Niet voor niets is het festival bijna altijd uitverkocht. Twee jaar geleden stalen de Barrouallie Whalers uit het Caribisch gebied de show, en vorig jaar was het Serre l’ Ecoute uit Canada. Dit jaar zijn de pijlen vooral gericht op New York.
Het festival gaat vooraf aan de Strontrace en Visserijdagen en speelt zich deels af in de haven. Deze combinatie van oude zeilschepen en de werkliederen uit de tijd van de grote zeilklippers, zorgt altijd voor een drukte van belang in Workum. Toch wordt het Internationaal Shantyfestval Workum geroemd om zijn intieme, kleinschalige sfeer. Er is veel contact tussen de artiesten en bezoekers. Zowel tijdens de gezellige concerten waarbij het publiek alle shanties luidkeels meezingt, als tijdens de vele spontane samenzangen in de cafés, in de haven of aan boord van de schepen.
The Johnson Girls
In de acht jaar van hun bestaan hebben The Johnson Girls zich stevig genesteld in het mannenbolwerk van de rauwe zeemansliederen. De vijf vrouwen uit New York beschikken over een uitgelezen repertoire. Op kritische, trotse en humoristische wijze bezingen ze de rol van de vrouw in het leven én in de fantasie van schippers en matrozen. Ze zingen liederen over het harde bestaan van de vrouwen die in de havens achterblijven als hun man de zee op gaat; over vrouwen die in andere havens deze zeemannen verleiden en hen van geld en goed beroven; over vrouwen die verkleed als man gaan varen; over meerminnen en sirenes die vanuit de diepte de zeelui belagen. The Johnson Girls bezingen echter ook veel andere facetten van het zeemansbestaan.
De zangstijl van The Johnson Girls kenmerkt zich door meeslepende meestemmigheid en een uitdagende dynamiek. Moeiteloos wisselen ze ruige werkliederen af met gevoelige ballades. Bijna alle liederen worden a cappella gezongen.
The Johnson Girls speelden op festivals overal in de Verenigde Staten en hadden succesvolle tournees Engeland en Portugal. Zes zijn vereeuwigd op twee cd’s waarbij de laatste, ‘On The Rocks’, bijzonder goede recensies kreeg in ondermeer het prestigieuze Amerikaanse folktijdschrift Sing Out.
Johnny Collins & Jim Mageean
Het is vijfentwintig jaar geleden dat Johnny Collins en Jim Mageean voor het eerst de start van de Strontrace opvrolijken met hun krachtige tweestemmigheid en opzwepende refreinliederen. Ze vormen sindsdien de spil van het jaarlijkse zangfestijn dat in 1988 het Internationaal Shantyfestival Workum ging heten. De twee Engelse zangers ontmoetten elkaar in 1975 en zingen sindsdien op maritieme festivals over de hele wereld. Telkens weer verrassen ze met nieuw repertoire en weten ze het Friese publiek uit te dagen met frisse refreinen. De band met Workum wordt ook uitgedrukt in hun cd’s ‘Strontrace’ en ‘Coming of Age’, beiden opgenomen bij concerten tijdens het Shantyfestval Workum. Johnny Collins & Jim Mageean zijn niet alleen zeer gewaardeerde zangers, maar ook uiterst belezen deskundigen over achtergronden en gebruik van shanties.
Henry Hudson en de Halve Maen
In 1609 gaf de Nederlandse VOC opdracht aan de Engelse ontdekkingsreiziger Henry Hudson een kortere route naar Indië en China te vinden. Die kortere route zou liggen in het Noordoosten wanneer de zeeën ’s zomers ijsvrij zijn. Hudson ging op pad met het schip ‘De Halve Maen’, maar besloot al spoedig tegen de orders in te gaan, het ijs vaarwel te zeggen en de route via het Westen te zoeken. Hij stak de oceaan over en ontdekte bij Manhattan de rivier die later zijn naam zou dragen. Het verhaal van de reis is nauwkeurig beschreven in logboek van stuurman Juet.
Nanne Kalma schreef aan de hand van dit logboek een muziektheaterproductie. Tijdens het Internationaal Shantyfestival Workum zal deze voorstelling ’s zondags drie maal te zien zijn.
Nieuwe locatie
De concerten van The Johnson Girls en Johnny Collins & Jim Mageean op zaterdagavond 22 oktober zijn dit jaar voor het eerst in de laatmiddeleeuwse Grote Kerk in het centrum van Workum. Meer dan twintig jaar werd gebruik gemaakt van de houten Doopsgezinde kerk ‘De Vermaning’. Dit pittoreske en intieme kerkje heeft een fantastische sfeer en akoestiek. Helaas bepalen nieuwe brandvoorschriften dat daar veel minder mensen in mogen, dan dat op het concert afkomen. De afgelopen twee jaar maakte de organisatie daarom tevens gebruik van de Gereformeerde Kerk ertegenover. Deze viel echter ten prooi aan de expansie van een supermarkt. Vandaar dat de organisatie, met pijn in het hart, besloten heeft ‘De Vermaning’ te verruilen voor de Grote Kerk.
Het koffieconcert van beide groepen op zondagmorgen, is net als anders in cultureel centrum ‘De Klameare’. Ook de theatervoorstellingen over Henry Hudson vinden daar plaats.
Andere activiteiten
Het publiek kan tijdens het Internationaal Shantyfestival Workum ook zelf aan de slag. Zaterdag, na het avondconcert, is er in de Klameare een groot zangfestijn onder de naam Liereliet. Hier kan iedere aanwezige shantyzanger en –zangeres een refreinlied ten gehore brengen. De laatste jaren kwamen zo’n 150 vocalisten op dit spektakel af. Het duurt tot in de kleine uurtjes.
Op zondagmiddag is er het uiterst populaire open podium. Onder leiding van het shantygezelschap Reederij Overtuygt uit Nuenen, kunnen shantykunstenaars hun geluk voor publiek beproeven. Het Open Podium is in de historische scheepstimmerwerf “De Hoop’ nabij de havenkom van Workum.
In en rond de haven is het op zondag en maandag een drukte van belang. De Jollen, Botters, Lemster Aken, Skûtsjes, Tjalken, Klippers en andere historische vaartuigen maken zich op voor de Strontrace en Visserijdagen. Op de kade hangen visnetten op stokken te drogen en haringen in een ton te roken. Verkleed als havenvolk van rond 1900, zorgen de pleziermakers van de Scric der Zee en ‘t Scheepsvolk voor veel jolijt. Zij trekken zingend en spelend rond en laten het publiek meedoen in hun avonturen.
De start van de Strontrace is rond het middaguur. Nu kan de bemanning samen met het publiek laten zien waar al die shanties voor bedoeld zijn: werken. Het anker moet geheven, de zeilen in top en als het tegenzit, moeten de schepen het kanaal uitgetrokken worden. Met een goede shantyzanger en een sterk ritmisch lied, gaan al die werkzaamheden veel gemakkelijker.
Veel publiek, goede muziek en opperbeste sfeer in Workum
Shantyfestival 2004 was een topper
Het is het ook in 2004 weer een drukte van belang op het Internationaal Shantyfestival Workum. Bezoekers uit alle uithoeken van Europa, maar ook veel Workummers, verzamelen zich rond de concerten van de Engelse shantylegenden Johnnie Collins en Jim Mageean; het zingende echtpaar Danny en Joyce Mcleod uit Newcastle; Nanne Kalma en Ankie van der Meer uit Nederland en Serre l’ Ecoute uit Québec, Canada. Zoals gebruikelijk zingt het publiek luidkeels mee bij de voorstellingen. Maar ook bij de andere activiteiten is het gezellig druk en heerst er een feeststemming. Dat geldt voor zowel het Liereliet als het Open Podium, de muziek rond de schepen in de haven, als voor het afsluitende concert van de Foo Foo Band en Dutch Courage.
Door Stephan Kraan
Het is koud op zaterdagavond 16 oktober, als zich rond zevenen al een grote schare belangstellenden meldt voor zowel de Doopsgezinde als de Gereformeerde Kerk in de Hoofdstraat van Workum. Om een goed plekje te krijgen bij het traditionele openingsconcert moet je er vroeg bij zijn, zo weten de vaste bezoekers. Er is echter voldoende plek nu het concert net als vorig jaar op twee locaties tegelijk plaatsvindt. Na ‘Volendam’ mag de oude houten Doopsgezinde Kerk niet meer volgepakt worden. Volgens een ingenieus plan spinnen artiesten en publiek nu zodanig om elkaar heen, dat alle 450 bezoekers aan het eind van de avond in beide locaties zijn geweest en hetzelfde programma hebben gezien.
Vaste bakens van het festival zijn sinds 1980 Johnny Collins en Jim Mageean. Ook nu krijgen ze het publiek in vervoering met hun krachtige en aanstekelijke zang in prachtige tweestemmigheid. Het duo presenteert een uitgebalanceerd repertoire, waarbij ze bekende shanties afwisselen met nieuwe, en ook een lange ballade niet uit de weg gaan. De heren geven voor de 25 ste keer acte de présence in Workum.
De tweede hoofdact van dit jaar is een positieve verrassing. Vader Robert Bouthillier vormt met dochter Gabrielle en violiste Liette Remon sinds 1998 de groep Serre l‘Écoute. Ze zingen traditioneel repertoire dat Robert Bouthillier als wetenschappelijk onderzoeker in Québec, Canada, verzamelde in dorpen langs de St.Lawrence rivier.
De enorme energie en vrolijkheid waarmee het trio hun liederen brengt, slaat meteen aan bij het publiek. Geholpen door de teksten die zoals gebruikelijk geprojecteerd worden, zingt het publiek de Franse refreinen en vraag-en-antwoord-liederen luidkeels mee. Het is echter muisstil van ontroering als Gabrielle een ballade ten gehore brengt. De drie muzikanten zingen de pakkende ritmes vol emotie en overtuiging, en met schitterende stemmen die goed bij elkaar passen. Ze begeleiden zichzelf regelmatig met het traditionele voetenwerk uit Québec. Het ingetogen vioolspel van de bescheiden Liette Remon is virtuoos. Zij komt dan ook uit een familie die al generaties lang in Québec de traditionele liederen en dansen op viool begeleid.
Onmiskenbaar zijn de Bretonse invloeden in de muziek van Serre l’Ecoute. Het is dan ook geen toeval dat Robbert 17 jaar geleden Québec verruilde voor Rennes, om daar door te gaan met zijn wetenschappelijk zoekwerk naar verloren en nog steeds bestaande tradities en muziek. De dames wonen nog steeds in Québec. Des te opmerkelijker dat de groep enorm ingespeeld klinkt.
Naast deze beide hoofdacts is een meer bescheiden rol weggelegd voor twee duo’s. Danny en Joyce Macleod zingen in de Doopsgezinde kerk enkele shanties en liederen van dichteres en matroos op de grote vaart, Cicely Fox Smith. Het is een voorproefje van de lezing over het werk van deze dame op zondagmiddag. Danny en Joyce zijn geliefde vertolkers van shanties en ballades. Ze komen al veertien jaar als bezoeker naar Workum, maar dit is hun eerste officiële optreden. Ze kiezen voor rustige en wat zachtere liederen, die mooi contrasteren met Johnny en Jim. De uitgekiende harmonieën laten hun beider stemmen prachtig uitkomen.
Het tweede duo bestaat uit Ankie van der Meer en Nanne Kalma. Beiden zijn sinds het begin betrokken bij het festival. Deze keer spelen ze, gedegen en met humor, liedjes uit programma’s van vorige jaren. Uiteraard ontbreekt een smartlap niet.
De finale van de avond vindt plaats in de Gereformeerde Kerk. Het publiek uit de Doopsgezinde Kerk steekt gedisciplineerd de straat over en vult de laatste plaatsen bij de ‘concurrentie’. Vlak voor de finale, krijgen Johnny en Jim voor hun jubileum uit handen van de ceremoniemeesters, een cd met radio-opnames van hun concert uit 1982 en een dvd met Stan Hugill. Na het korte ceremonieel en een dankwoord voor alle vrijwilligers, zingen de artiesten onder de naam Hand over Hand om beurten hun afscheidslied. Uiteraard eindigen Johnny en Jim met het memorabele Leave Her Johnny, Leave Her. Dan is het al half twaalf geweest.
Liereliet
In de Klameare staan dan ongeveer 150 stoelen in cirkels om elkaar heen. Ongeduldig wachten ze op de zangers en zangeressen, voor het Liereliet. Ook deze singaround kent een zilveren jubileum. Het vormde toentertijd de basis voor het festival, dat in zijn huidige vorm in 1988 van start ging.
Rond twaalven beginnen ongeveer vijftig mensen om beurten een refreinlied te zingen. Al gauw zijn alle stoelen bezet en staan de mensen langs de muur. Jarenlang vormde de Liereliet optreedgroep, samen met de buitenlandse gasten, de basis van de singaround. Daarbij kregen ook mensen uit het publiek de gelegenheid een lied te zingen.
Het evenement heeft aan reputatie gewonnen en het is niet nodig om de zaak aan te zwengelen en aan de gang te houden. Uiterst gedisciplineerd en met respect voor elkaars zangkunsten wordt om beurten een lied ingezet. De kwaliteit van de singaround is deze keer erg hoog, zowel op muzikaal vlak als qua sfeer. Behalve de bekende traditionele shanties zijn ook veel nieuw geschreven liederen te horen. Luidruchtige samenzangen wisselen af met intieme liedjes. De vele muziekgroepen die elders tijdens het festival spelen, hebben zich duidelijk voorgenomen om zich hier in de kijker te zingen. Vooral de Scric der See zorgt voor hilariteit met een vrije vertaling van Chicken On A Raft, maar dwingt ook bewondering af met een prachtballade over het verloop van de Strontrace van vorig jaar. De singaround gaat door tot een uur of half drie ’s nachts.
Koffieconcert
Met kleine oogjes en pijnlijke kelen van de voorbije avond en nacht, zitten de artiesten op zondagmorgen in de Klameare aan de koffie als het overwegend frisse publiek om half elf alweer binnenstroomt. De zondagmorgen is erg populair. Bijna driehonderd mensen zingen uit volle borst met de artiesten mee. Het koffieconcert doet qua sfeer en participatie niet onder voor de zaterdagavondconcerten. Tegenover de harde kerkbanken van de zaterdag, staan de zachte stoelen op zondag; tegenover het gevecht om een kop koffie, staat een goed verzorgde bar; tegenover die enkele toilet bij de kerk, staan ruime en keurige voorzieningen. Bovendien is de Klameare een prachtig aangeklede ruimte geworden. Samen met het feit dat de zaterdagavond een populaire avond is voor feestjes en op zondag de kinderen mee kunnen, zijn deze randvoorwaarden ongetwijfeld mede verantwoordelijk voor de grote toeloop.
Hoe het ook zij; de Klameare zit deze zondagmorgen vol en voor de artiesten is het fantastisch om wederom een enorm enthousiast publiek tegenover zich te hebben.
Lezing over Cicely Fox Smith (1882-1954; dichteres, matroos en liedjesverzamelaar)
Ver voordat Stan Hugill zijn verzameling shanties in 1961 te boek stelde, was er een Engelse dame,Cicely Fox Smith, die al in het begin van de twintigste eeuw verscheidene boeken met shanties publiceerde. Sterker nog: deze boeken waren een belangrijke bron voor Stan Hugill. En net als Stan Hugill was mevrouw Smith veel op de grote zeilende koopvaardijschepen te vinden, zij het niet als shantyman. Behalve dat ze shanties optekende schreef ze ook zelf. In haar vele gedichten blinkt ze uit in precisie en detail als ze de schepen en het werk erop beschrijft. Daarnaast is haar dichtwerk over de zee enorm poëtisch.
Allemaal redenen voor Danny en Joyce Mcleod om zich de afgelopen jaren te verdiepen in deze dame en veel van haar gedichten op muziek te zetten. Met behulp van een gedegen powerpoint presentatie geven beiden op zondagmiddag een lezing over deze Cicely Fox Smith.
Zo’n 70 mensen verkiezen de Klameare boven het gewoel in de haven, om naar het duo uit Newcastle te luisteren. Na een komische act rond lessenaar, microfoon en schemerlamp, met de eigenares van de Klameare in de hoofdrol, begint de serieuze lezing. Het hele leven van de dame komt voorbij. Waar ze geboren werd, in welk milieu, naar welke school ze ging, dat ze naar Canada ging, geen kinderen had; noem maar op. Elke tien minuten zingen Danny en Joyce een paar liedjes van Cicely. Voor de liefhebbers is deze middag uitermate interessant en boeiend.
In de haven
Zondag is de dag voor de Strontrace en dat betekent dat alle schepen in de haven liggen en de bemanningen druk bezig zijn met de voorbereidingen van de reis heen en weer Warmond. Er valt dus veel te zien en te genieten. Geen wonder dat er honderden dagjesmensen op af komen, waaronder veel bezoekers aan het Shantyfestival. Er is op de kade een ‘historische’ markt rond de traditionele haringrokers, uitgehangen visnetten en vele uitgestalde scheepsattributen, zoals die eens elke haven aan de Zuiderzee sierden.
Je kunt er vandaag over de koppen lopen, zo druk is het. En in die mensenmassa scharrelen in 17 e eeuwse outfit de theatrale muzikanten van de Scric der Zee rond. Ze vermaken zichzelf en het publiek uitermate goed en gaan uren en uren door met hun zang, dans en jolijt. De concurrentie bestaat uit de zangers en zangeressen van Scheepsvolk. Deze groep is evenzeer bont uitgedost en legt zich meer toe op het spelen van bestaande liedjes.
Open Podium
Zoals de traditie voorschrijft, is het Open Podium, in het prachtige decor van scheepstimmerwerf De Hoop, ook dit keer uitverkocht. Onder leiding van ‘de rederij’ Overtuygt zweten ervaren en minder ervaren zangers en zangeressen zich door hun repertoire voor een enthousiaste menigte.
Kisten en Koffers
De zondagavond is de laatste jaren meestal gevuld met muziektheater. Vorig jaar was er bijvoorbeeld het zeer geslaagde en imponerende spektakel Het Zilver van de Zee. Dit jaar is er weliswaar een thema op deze avond in de Klameare geplakt, maar van theater is geen sprake. Het is een avond vol Nederlandstalige liedjes van de zee. De groepen Foo Foo Band en Dutch Courage tekenen voor de invulling ervan.
Het hele programma wordt twee keer gespeeld. Om zeven uur zijn er niet veel mensen in de zaal. De restaurants in de omgeving van de Klameare zitten daarentegen vol. Om negen uur is de zaal lekker gevuld en hangt er daardoor ook meer sfeer. De voorstelling begint met een lied door Ankie en Nanne, waarin ze zeven versies van het Meisje Loos laten horen. Zo introduceren ze het thema van de avond: “Zij brengt haar kist en koffer aan boord”. De Foo Foo Band is vervolgens aan de beurt. De uiterst getalenteerde en zeer ervaren folkmuziekanten brengen een heerlijke mix van luisterliedjes en meezingers; van ballades tot shanties. Het kwartet Dutch Courage, dat na de pauze speelt, brengen liedjes die kortgeleden uit verschillende archieven opgeduikeld zijn. In samenwerking met de Enkhuizer Almanak zijn deze op cd uitgebracht.
En Nou Oprotten
Eigenlijk is het festival met de laatste concerten op de zondagavond afgelopen. Officieel hoort echter ook de maandag, als de Strontrace van start gaat, erbij. Maar alles draait deze dag terecht om de schepen in de haven. Samen met de burgemeester en andere hoogwaardigheidsbekleders, lopen de vertegenwoordigers van het festival met een hapje en een drankje receptie over Scheepstimmerwerf De Hoop. Daar is ’s ochtend de tewaterlating van de blazeraak “De stad Workum”. Tweede Kamerlid Eddy van Hijum doopt vervolgens het geheel gerestaureerde schip, de WK1.
De muziek, waar het shantyfestival natuurlijk om draait, is te vinden op de markt. De Scric der See waart er wederom rond. Ondanks het druilerige weer hebben ze veel bekijks.
De start van de Strontrace is op de sluis. Reid houdt een korte toespraak waarna hij de schippers op pad stuurt met zijn credo: En Nou Oprotten. Van Hijum lost vervolgens een schot. Terwijl het publiek de skûtsjes It Soal uittrekken, zingt Serre l’Ecoute een laatste lied. In de vissersschuit van Karel Helder varen de buitenlandse gasten mee naar de vuurtoren van Reid. In de haven weet de Scric der Zee van geen ophouden en als de schepen allang het ruime sop gekozen hebben, maakt de Scric nog steeds haar rondedansjes. Als ook het geklepper van hún klompen verstomt, is het festival echt afgelopen.